Je doet wat er moet gebeuren. Je werkt, je levert, je houdt jezelf overeind. Aan de buitenkant klopt het plaatje redelijk. Vanbinnen voelt het vaak dun. Alsof je aan het leven bént, maar niet echt aan het leven lééft. Alsof je kracht ergens vastzit in een soort neutrale stand: niet volledig ingestort, maar ook niet vol aan.

Jarenlang is je verteld wat je als man vooral níét moet zijn. Niet dominant. Niet gewelddadig. Niet emotieloos. Niet toxisch. Dat is prima, maar het laat een gat achter. Als jij vooral leert wat je moet vermijden, blijft de vraag open: waar mag je dan wél volledig voor gaan? Positieve masculiniteit vult precies dat gat. Niet door je zachter te maken dan je bent, maar door je scherper, bewuster en gerichter te maken.

Positieve masculiniteit gaat niet over een rol spelen. Het gaat over wie jij wordt in de concrete praktijk van je leven: in je relaties, in seks, in je werk en in je innerlijke wereld. Niet als stereotype man, maar als mens met een duidelijk anker in je eigen kern. Of je nu een mannelijke, vrouwelijke of non-binaire partner hebt, één ding blijft overeind: hoe jij verschijnt, bepaalt de kwaliteit van je verbinding.

Relaties: niet verdampen, maar blijven staan

Veel mannen zijn in relaties aanwezig met hun lichaam, maar half afwezig met hun geest. Je zit op de bank, je luistert “ongeveer”, je knikt op de juiste momenten, maar diep vanbinnen ben je bezig met werk, zorgen, scenario’s in je hoofd. Positieve masculiniteit begint bij de keuze om niet te verdampen, maar te blijven staan. Dat betekent dat je niet wegzakt in conflictvermijding, maar ook niet explodeert zodra er spanning ontstaat.

Je partner – wie dat ook is – heeft geen behoefte aan een perfecte man, maar aan iemand die werkelijk aanwezig is. Aan iemand die zijn grenzen kent en communiceert, in plaats van alles te slikken en later passief-agressief te reageren. Aan iemand die verantwoordelijkheid neemt voor zijn woorden en daden, in plaats van het gesprek dicht te timmeren met rationalisaties. Positieve masculiniteit in relaties is het vermogen om eerlijk te zijn zonder destructief te worden, en zacht te zijn zonder jezelf kwijt te raken.

Daarvoor moet je leren spreken vanuit jezelf in plaats van vanuit beschuldiging. “Dit is wat er met mij gebeurt” is iets anders dan “jij doet altijd…”. Het vraagt dat je niet wegrent als een gesprek ongemakkelijk wordt, maar ook niet verdrinkt in drama. Je blijft beschikbaar, ook als het schuurt. Je laat je niet gijzelen door de angst om afgewezen te worden, en je verschuilt je niet achter de façade van de ongenaakbare man. Je bent aanspreekbaar, niet perfect; benaderbaar, niet week.

Seks: weg uit je hoofd, terug in je lijf

Seks is voor veel mannen het scherpste toneel waar schaamte, onzekerheid en prestatiedrang samenkomen. Je kunt technisch “goed” bezig zijn en toch volledig afwezig zijn. Dan ben je vooral bezig met: functioneert mijn lichaam, kom ik over als ervaren, voldoe ik aan een denkbeeldige norm? Je partner merkt dat. Of die partner nu man, vrouw of non-binair is, het verschil tussen een man die er is en een man die presteert, is onmiddellijk voelbaar.

Positieve masculiniteit in seks betekent dat je stopt met seks zien als een examen dat je kunt halen of verprutsen. Je schaamt je niet voor verlangen, maar je laat je er ook niet door regeren als een puber. Je durft tempo te vertragen, je durft stil te zijn, je durft te kijken en te luisteren. Je neemt verantwoordelijkheid voor consent, voor veiligheid, voor duidelijkheid. Niet vanuit angst, maar vanuit volwassenheid: jij wilt dat het goed is voor jullie beiden, niet alleen dat jij “geslaagd” bent.

Om daar te komen, moet je eerst eerlijk worden tegenover jezelf. Hoe vaak gebruik je seks om je eigen leegte niet te voelen? Hoe vaak kruip je in porno wanneer het eigenlijk gaat over spanning, angst, frustratie of eenzaamheid? Positieve masculiniteit vraagt dat je die laag onder ogen ziet in plaats van die te verdoven. Als je in je seksleven aanwezig wilt zijn, moet je eerst bereid zijn aanwezig te zijn bij de delen van jezelf die je het liefste overslaat.

Je lichaam is geen machine die moet presteren op commando. Het is een instrument dat reageert op stress, schaamte, controle en veiligheid. Hoe meer je jezelf toestaat mens te zijn – met spanning, met mislukking, met onhandigheid – hoe meer ruimte er ontstaat voor echte ontmoeting. Dat is geen trucje, dat is de consequentie van eerlijk durven leven.

Werk en ambitie: rennen is niet hetzelfde als vooruitkomen

Werk is voor veel mannen de plek waar ze hun waardigheid proberen te verdienen. Titel, salaris, status, output: het lijkt allemaal te draaien om bewijzen dat je “goed genoeg” bent. Zolang je wint, voelt dat prima. Tot het moment dat je merkt dat je identiteit volledig vastzit aan wat je doet, en niet meer aan wie je bent.

Positieve masculiniteit in werk betekent dat je je ambitie niet inlevert, maar dat je de eigenaar blijft van waar je naartoe rent. Je werkt hard, maar niet vanuit paniek. Je neemt verantwoordelijkheid, maar je offert niet stilletjes je gezondheid, je relaties en je integriteit om maar de schijn hoog te houden. Je zegt “ja” tegen uitdaging en “nee” tegen misbruik van je loyaliteit. Niet omdat je lui bent, maar omdat je weigert je hele bestaan op te hangen aan externe bevestiging.

Dat vraagt dat je jezelf een rauwe vraag stelt: als je ineens geen status, geen titel, geen indrukwekkende functie overhoudt, wie ben je dan nog? Positieve masculiniteit geeft daar een ander antwoord dan het oude plaatje. Je waarde ligt niet alleen in je output, maar in je manier van handelen: hoe je met mensen omgaat, hoe je verantwoordelijkheid draagt, hoe je blijft staan onder druk. Daar zit je ruggengraat.

Tegelijk heb je de taak om je eigen grenzen serieus te nemen. Altijd beschikbaar zijn, altijd bereikbaar, altijd “nog even” doortrekken tot laat, is geen bewijs van kracht, maar van gebrek aan richting. Een man met richting durft keuzes te maken die op korte termijn spanning geven, maar op lange termijn zijn leven dragen. Nee zeggen tegen een klus die je kapotmaakt, ja zeggen tegen een pad dat minder status heeft maar meer klopt. Daar ligt volwassen moed: niet in heldhaftige zelfopoffering, maar in bewuste selectie van wat jouw energie waard is.

Innerlijke rust: de kunst om niet altijd te vechten

Veel mannen leven in een permanente lichte oorlogsstand. Niet zichtbaar, wel voelbaar: gespannen kaken, onrustige slaap, constant denken in “wat als”. Je hoeft niet gewelddadig te zijn om te merken dat er een sluimerende agressie in je systeem zit. Opgekropte irritatie, niet-uitgesproken grenzen, onverwerkte teleurstelling: het stapelt zich op.

Positieve masculiniteit gaat niet over dat vuur uitzetten. Je agressie, je boosheid, je oerkracht zijn onderdeel van je energie. De vraag is niet óf die er mag zijn, maar hóe je ermee omgaat. Verdruk je die, dan slaat het naar binnen als stress, somberheid of zelfhaat. Laat je het ongefilterd los, dan beschadig je mensen om je heen en uiteindelijk jezelf. De volwassen route is dat je leert die kracht te kanaliseren.

Innerlijke rust heeft weinig te maken met een perfecte, zen-achtige stilte in je hoofd. Het begint ermee dat je jezelf niet langer als vijand behandelt. Je stopt met elk ongemakkelijk gevoel wegdrukken. Je gaat herkennen: dit is frustratie, dit is verdriet, dit is schaamte, dit is angst. Niet om erin te verdrinken, maar om te voorkomen dat het je onbewust stuurt. Een man die zijn eigen binnenwereld negeert, is gevaarlijker voor zichzelf dan welke externe vijand ook.

Rust betekent dat je een aantal principes helder krijgt waar je naar leeft. Niet twintig, maar een paar. Waar je niet aan tornt, ook niet onder druk. Waar je “nee” op zegt, ook als dat je iets kost. Waar je “ja” op blijft zeggen, ook wanneer niemand applaudisseert. Die principes geven stevigheid. Daaruit volgt een rust die niets te maken heeft met passiviteit, maar met innerlijke oriëntatie.

Positieve masculiniteit: geen rol, maar een keuze

Positieve masculiniteit is geen heteronormatief ideaalplaatje, geen sjabloon waar elke man in moet passen. Het gaat er niet om dat jij een “kloppend plaatje” wordt volgens een buitenwereld. Het gaat erom dat de manier waarop jij liefhebt, begeert, werkt en leeft, in lijn komt met een innerlijke standaard die je zelf durft te erkennen.

In je relaties betekent dat niet vluchten en niet overheersen, maar aanwezig zijn en spreken. In seks betekent het dat je niet langer alleen bezig bent met functioneren, maar met echt contact. In werk betekent het dat je drive niet verdwijnt, maar dat je stopt met je ziel in te ruilen voor waardering. In jezelf betekent het dat je leert leven met spanning zonder jezelf te verraden.

Dit alles begint niet met grote gebaren, maar met een paar eerlijke blikken in de spiegel. Waar ben jij vooral bezig jezelf te verstoppen? Waar loop je leeg? Waar speel je een rol die anderen bevestigt, maar waar jij steeds minder in past? Positieve masculiniteit vraagt niet om perfecte antwoorden. Het vraagt om de bereidheid om niet langer op halve kracht door te blijven sudderen.

Je hebt in essentie twee opties: blijven functioneren op automatische piloot, of kiezen voor een intensiever, eerlijker leven waarin je als man niet kleiner wordt, maar specifieker. In de volgende delen gaan we elk van deze gebieden verder opensnijden: relaties, seks, werk, innerlijke rust. Niet om je te vertellen wie je moet zijn, maar om je de taal en de kaders te geven waarmee jij zelf die keuze scherp kunt maken.

Afsluiting: geen theorie, maar een keuze

Je kunt dit hele stuk lezen als interessante inzichten over mannelijkheid. Dan leg je je telefoon weg, pak je je dag weer op en loopt alles door zoals het ging. Niks mis mee, behalve dat er dan precies niets verandert.

Je kunt het ook lezen als een spiegel. Niet als oordeel, maar als uitnodiging. Waar heb jij je macht ingeleverd? In welke relatie speel je een rol in plaats van jezelf te laten zien? Waar is seks vooral een vlucht of een prestatie, in plaats van een echte ontmoeting? Waar laat je werk jouw waarde bepalen, terwijl je diep vanbinnen voelt dat je jezelf verraad? En hoeveel van je onrust is eigenlijk gewoon opgestapelde, nooit uitgesproken pijn?

Positieve masculiniteit is geen label dat je opspeldt als je “klaar” bent. Het is een pad. Soms helder, soms modderig, soms confronterend. Maar altijd één ding eisend: eerlijkheid. Eerlijkheid over wat je doet, wat je laat, wat je vermijdt en wat je verlangt.

Daarom deze concrete opdracht, binnen 24 tot 72 uur.

Opdracht: vier fronten, vier keuzes

Pak een pen en papier. Geen telefoon, geen laptop. Schrijf vier woorden onder elkaar: relaties, seks, werk, rust.

Bij elk woord beantwoord je twee vragen:

1. Wat is het échte patroon dat ik hier al te lang toelaat?
2. Wat is één kleine, concrete actie die ik deze week ga doen om dat patroon te doorbreken?

Relaties: misschien is het patroon dat je conflicten mijdt tot alles vastloopt. Actie kan zijn: één belangrijk gesprek starten dat je al maanden uitstelt, zonder verwijt, met radicale eerlijkheid over jezelf. Seks: misschien is het patroon dat je spanning wegdrukt via porno. Actie kan zijn: drie dagen geen vlucht, en in plaats daarvan opschrijven wat je eigenlijk voelt als de drang opkomt.

Werk: misschien is het patroon dat je altijd ja zegt uit angst om niet onmisbaar te zijn. Actie kan zijn: één duidelijke grens trekken, zwart-op-wit, naar je leidinggevende of klant. Rust: misschien is het patroon dat je elke minuut vult met prikkels om niet te hoeven voelen. Actie kan zijn: elke dag tien minuten zitten zonder afleiding, hoe ongemakkelijk ook.

Vier woorden, vier patronen, vier acties. Niet perfect, wel echt. Dat is positieve masculiniteit in de praktijk: niet wachten tot je “klaar” bent, maar beginnen terwijl je nog twijfelt.

Of, in één zin:

je hoeft niet te wachten tot iemand jou toestemming geeft om een betere man te worden. Die toestemming is er al. De vraag is alleen of je hem zelf durft te gebruiken.

Bronnenlijst

American Psychological Association. (2025). Rethinking masculinity to build healthier outcomes. APA Monitor on Psychology. https://www.apa.org/monitor/2025/11-12/rethinking-masculinity 

 McKenzie, S. K., Collings, S., Jenkin, G., & River, J. (2018). Masculinity, social connectedness, and mental health: Men’s diverse patterns of practice. American Journal of Men’s Health, 12(6), 1247–1261. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29708008/  

Mokhwelepa, L. W. (2025). Men’s mental health matters: The impact of traditional masculinity norms on help-seeking. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12117241/  

Oliffe, J. L., et al. (2018). Masculinity, social connectedness, and mental health. American Journal of Men’s Health, 12(6), 123–135. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6142169/  

Smit, Y. (2025). Positieve masculiniteit; een inclusieve toekomst. Gouden Pad. https://gouden-pad.nl/blog29-positieve-masculiniteit-een-inclusieve-toekomst/  

Smit, Y. (2025). Positieve masculiniteit. Gouden Pad. https://gouden-pad.nl/masculinitieit/  

Wise, J. (2025). Rethinking masculinity. Counseling Today.https://www.counseling.org/publications/counseling-today-magazine/article-archive/article/counseling-today-september-2024/rethinking-masculinity