Het “alpha male”-verhaal verkoopt mannen een simpel sprookje: er is een piramide, bovenaan staat de keiharde winnaar, onderaan de rest van de sukkels. Jij moet naar boven knokken, anders hoor je bij de “beta’s”.
Klinkt krachtig. In de praktijk maakt het je afhankelijk, onzeker en makkelijk te manipuleren.

De term “alpha male” komt niet eens uit de menselijke psychologie, maar uit oude studies naar wolven in gevangenschap, die later zijn teruggetrokken door de onderzoeker zelf omdat het beeld van een vaste “alpha” in een roedel simpelweg niet klopte. Toch gebruikt de manosphere het alsof het natuurwet is, en alsof vrouwen biologisch geprogrammeerd zijn om alleen de hardste “alpha” te willen.
Dat is geen wetenschap, dat is marketing verpakt als biologie.

Intussen zie je jongens en mannen die zich kapot vergelijken met een onbereikbaar ideaal: altijd dominant, altijd bovenaan, altijd controle, nooit twijfel. Dat levert geen volwassen kracht op, maar een fragiel ego dat constant bevestiging nodig heeft. En precies op dat breekpunt springen figuren als Andrew Tate en delen van de “red pill”-scene in.

Tate, Peterson en de rode pil

Laten we namen noemen. Andrew Tate is misschien het scherpste voorbeeld van de moderne “alpha male”-profeet: rijkdom, status, vrouwen als decor, agressieve houding, en een mix van zelfhulp en harde misogynie. Zijn boodschap: de wereld is tegen jou, vrouwen zijn manipulatief, feminisme is hersenspoeling, en alleen door zijn pad te volgen word je “high value”.

Jordan Peterson zit inhoudelijk op een andere plek, maar functioneert voor veel mannen als een “brugfiguur”: hij biedt orde, verantwoordelijkheid, betekenis, en raakt daarmee mannen die vastlopen in chaos, depressie of richtingloosheid.
In zijn online fanbase wordt dat vaak vermengd met dezelfde zwart-wit “alpha/beta”-taal en anti-feministische sentimenten die je in de bredere manosphere ziet.

De rode draad in de manosphere:

• De wereld is een vijandige jungle, iedereen liegt behalve “wij”.
• Vrouwen zijn óf hypergamische jagers op status, óf waardeloze “restjes”.
• Mannen zijn slachtoffers van feminisme, maar tegelijk “natuurlijk” superieur.
• Jij moet jezelf transformeren tot “alpha”: dominant, emotioneel onaantastbaar, altijd in controle.

Die mix van slachtofferschap en superioriteitsfantasie is psychologisch verslavend. Je krijgt én een vijand om je woede op te projecteren, én een identiteit waarin je jezelf beter kunt voelen dan de rest. Maar je groeit er niet door, je verstijft.

De psychologische haak: pijn, schaamte, leegte

De meeste mannen die in dit soort content duiken, doen dat niet omdat ze “van nature” vrouwen haten. Ze zitten met pijn.
Denk aan:

• Relatiebreuk, scheiding, verlaten worden, vreemdgaan. Mannen lopen na relatiebreuk een fors hoger risico op depressie en suïcide, juist omdat ze hun kwetsbaarheid slecht uiten.
• Structurele afwijzing in dating, gevoel niet aantrekkelijk of waardevol te zijn.
• Werkdruk, financiële stress, gevoel dat je faalt als kostwinner of als man in het algemeen.
• Eenzaamheid, gebrek aan diepe vriendschappen, geen echte tribe.

De manosphere biedt een “betekenisraamwerk”: het is niet “ik ben gekwetst en moet iets leren over mezelf, relaties en grenzen”, maar “het systeem is tegen me, vrouwen zijn zo, ik moet harder en killer worden”.
Dat voelt veiliger dan je eigen kwetsbaarheid bekijken. Maar het sluit de deur naar echte groei.

Wetenschappelijk zie je dat star vasthouden aan traditionele, rigide mannelijkheidsnormen (altijd sterk, nooit zwak, altijd controle) gelinkt is aan slechtere mentale gezondheid en schadelijk gedrag.
Met andere woorden: hoe meer je je vastbijt in het karikaturale “alpha”-beeld, hoe groter de kans dat je mentaal en relationeel onderuit gaat.

De fout in het alpha-frame

Er zijn drie fundamentele fouten in hoe de manosphere “alpha male” gebruikt.

1. Biologische bullshit
   De hele alpha/beta-indeling is al problematisch bij dieren, laat staan bij mensen. In veel diersoorten zijn leiderschap en voortplantingssucces veel complexer, en bij wolven spreken biologen inmiddels niet eens meer van “alpha” maar eerder van ouderparen in een familie.
   Voor mensen laten onderzoeken zien dat aantrekkelijkheid en status niet alleen met dominantie te maken hebben, maar juist sterk met prestige: kennis, competentie, betrouwbaarheid, bijdragen aan de groep. Dominantie is dan een klein deel van het verhaal, niet het hele verhaal.
2. Binaire onzin
   De alpha/beta-taal reduceert mannen tot een simpel 2-vakjesmodel: winnaar of loser.
   Geen ruimte voor nuance: sociaal introvert maar sterk, zacht in relaties maar hard in doelen, twijfelend maar moedig. Alles wat niet in het plaatje past, wordt weggezet als zwakte.
3. Externalisatie van kracht
   In het alpha-frame is jouw waarde altijd afhankelijk van externe markers: geld, uiterlijk, lichaam, aantal vrouwen, zichtbare status.
   Zodra één van die dingen wegvalt, klapt je identiteit in elkaar. Dat is geen kracht, dat is een façade.

Een man die zijn agressie onder controle heeft, zijn grenzen helder houdt, zijn naasten beschermt en zichzelf kent, scoort in veel onderzoek juist hoger op wat mensen als “aantrekkelijk” en “betrouwbaar” ervaren.
Dat is niet de luidste man in de kamer, maar de meest gecentreerde.

Wat we wél kunnen leren: richting, discipline, verantwoordelijkheid

Toch is het te makkelijk om alles uit de manosphere af te serveren als rommel. De reden dat die content aanslaat, is dat er een paar echte behoeftes van mannen in zitten, maar dan toxisch verpakt.

Elementen die wél waarde hebben, als je ze uit de toxische context trekt:

1. Zelfdiscipline en structuur: niet voor status, maar voor zelfrespect

Manosphere‑versie: discipline om te kunnen flexen. Trainen zodat je “alpha” oogt, vroeg opstaan zodat je je superieur kunt voelen, grind zodat je rijker bent dan de rest.
Gezonde, mannelijke versie: discipline als stille ruggengraat. Niemand hoeft het te zien. Jij weet het.

Zo maak je er positieve masculiniteit van:

• Discipline als zelfrespect
  Je komt opdagen voor jezelf, ook als niemand je applaus geeft. Je traint omdat je je lichaam serieus neemt. Je slaapt op tijd omdat je prestaties ertoe doen. Je eet niet als een zombie omdat je geen prullenbak bent.
  Je laat zien: “Ik ben het waard dat ik moeite in mezelf steek.”
• Structuur als bescherming van wat belangrijk is
  Je agenda wordt geen vuilnisbak, maar een verdedigingslinie. Training, werkblokken, tijd met partner/kinderen, tijd met vrienden: dat staat vast. De rest mag eromheen dansen.
  Geen structuur is geen vrijheid, maar chaos. Structuur is volwassen vrijheid.
• Verantwoordelijkheid nemen voor je gedrag
  Geen smoesjes, geen drama. Je komt te laat? Je benoemt het en herstelt het. Je blowt je dag weg met scrollen? Je erkent het en past je omgeving aan.
  Positieve masculiniteit is niet foutloos zijn, maar eigenaar zijn van je fouten.
• Praktisch voorbeeld
  In plaats van “ik ga meer discipline hebben” doe je dit:
  • Kies twee vaste ankers per dag: bijvoorbeeld sporten en 30 minuten gerichte focus op een belangrijk project.Leg de lat niet heroïsch, maar haalbaar en onwrikbaar. Geen discussie met jezelf.
  • Meet jezelf niet op “perfect”, maar op “ik ben verschenen”. Dat bouwt kracht, geen schaamte.

Discipline is dan geen zweep, maar een ruggengraat: zichtbaar in je keuzes, voelbaar in je zelfrespect.

2. Ambitie en richting: geen slachtoffer, geen superheld, maar auteur

Manosphere‑versie: ambitie als wraak op de wereld. “Zij hebben mij onderschat, ik ga rijk, ripped en ongenaakbaar worden zodat niemand me ooit meer pijn doet.”
Gezonde versie: ambitie als uitdrukking van wie je wilt zijn. Richting niet uit gekrenkt ego, maar uit gekozen waarden.

Zo maak je er positieve masculiniteit van:

• Weg uit slachtofferschap, zonder in karikatuur‑“winner” te schieten
  Je erkent wat je is overkomen: slechte jeugd, kutrelatie, oneerlijkheid op werk. Maar je blijft er niet wonen. Je gebruikt het als context, niet als identiteit.
  Geen zelfmedelijden, maar ook geen macho‑masker. Je zegt: “Dit is wat het is. Wat doe ik nu?”
• Ambitie als verdieping, niet als verdoving
  Ambitie is niet alleen “meer geld, meer spullen”.
  Het is: beter vakmanschap, meer impact, diepere relaties, meer integriteit.
  Je wilt het leven dat je leidt kunnen verdedigen tegenover jezelf, niet alleen showen tegenover anderen.
• Richting als keuzes, niet als fantasie
  Richting is concreet:
  • Welke man wil ik zijn in mijn werk?
  • Welke man wil ik zijn in een relatie of vaderschap?
  • Welke man wil ik zijn als alles tegenzit?
    Daarna koppel je dingen die je doet of laat aan die antwoorden. Anders blijft het een mooi praatje.
• Praktisch voorbeeld
  • Schrijf drie zinnen: “Over vijf jaar ben ik de man die…” (één zin voor lichaam/gezondheid, één voor werk/financiën, één voor relaties/karakter).
  • Leg daar één keuze naast die je deze maand gaat maken die de boel verandert: baanmove, training serieus nemen, grens stellen in een relatie, hulp zoeken, side‑project starten.
  • Ambitie is niet het grote eindplaatje, maar de reeks ruwe keuzes onderweg.

Positieve masculiniteit in ambitie is niet schreeuwen “ik word top‑1%”, maar leven alsof jouw keuzes ertoe doen, elke dag.

3. Grenzen en assertiviteit: niet hard voor de show, maar helder uit respect

Manosphere‑versie: grenzen als wapen. “Ik tolereer niks, iedereen kan oprotten, ik ben de prijs.” Dat is geen grens, dat is theater.
Gezonde versie: grenzen als helderheid. Je beschermt wat belangrijk is voor jou én je toont anderen waar ze aan toe zijn.

Zo maak je er positieve masculiniteit van:

• Geen nice guy, geen bullebak
  Aan de ene kant de pleaser: alles slikken, conflict vermijden, hopen dat mensen je dan wel waarderen.
  Aan de andere kant de pseudo‑alpha: agressief, kleinerend, altijd erbovenop.
  Positieve masculiniteit is iets anders: kalme helderheid. Je bent vriendelijk, maar niet beschikbaar voor onzin.
• NEE als volwaardige zin
  Je leert “nee” zeggen zonder excusesroman. Niet: “Ja, misschien, maar eh, ik weet nog niet…”
  Maar: “Nee, dat ga ik niet doen.” Punt.
  Hoe meer jij je eigen tijd, energie en waarden serieus neemt, hoe makkelijker dat wordt.
• Grenzen in relaties
  • Je blijft niet in relaties (romantisch of vriendschap) waar respect structureel ontbreekt.
  • Je accepteert niet dat partner of vrienden continu over jouw tijd, lichaam of geld beslissen.
  • Je bent eerlijk over wat je wilt, niet alleen aan het managen wat de ander wil horen.
• Grenzen met jezelf
  Dit is de hardste:
  • Je staat niet toe dat jij zelf je afspraken blijft saboteren.
  • Je zegt “stop” tegen je eigen verslavingen, escapisme, bullshitverhalen.
    Dat is geen zelfhaat, dat is zelfleiderschap.
• Praktisch voorbeeld
  Kies één situatie waar je weet dat je jezelf verraadde: een “ja” die eigenlijk een “nee” was.
  • Beslis nu al wat je de volgende keer zegt. Schrijf de zin letterlijk op.
  • Oefen hem hardop, zodat je hem paraat hebt als de situatie komt.
    Zo wordt grenzen stellen geen impuls, maar bewuste keuze.

Grenzen en assertiviteit worden dan geen middel om anderen te domineren, maar om jezelf rechtop in de wereld te zetten.

4. Broederschap: geen sekte, geen lone wolf, maar eerlijke mannen naast je

Manosphere‑versie: broederschap als echo‑kamer. Een club gekwetste mannen die elkaars wrok opblazen, vrouwen ontmenselijken, en elkaar bevestigen in hun slachtofferschap.
Gezonde versie: broederschap als scherpe spiegel en stevige ruggensteun.

Zo maak je er positieve masculiniteit van:

• Geen lone wolf‑romantiek
  “Ik heb niemand nodig” klinkt stoer, maar is meestal gewoon angst. Angst om afgewezen te worden, om echt gezien te worden.
  Een man zonder andere mannen die hem in de ogen kijken en zeggen “bro, je bent jezelf aan het saboteren” is kwetsbaarder dan hij denkt.
• Mannen die je niet alleen knuffelen, maar ook corrigeren
  Positieve broederschap is niet alleen “we begrijpen elkaar”, maar ook:
  • “Je zit jezelf hier te belazeren.”
  • “Je praat groot, maar je gedrag is klein.”
  • “Je bent beter dan dit; wat ga je concreet anders doen?”
    Dat is confronterend, maar het is respectvoller dan elkaar laten wegrotten.
• Mentorschap in plaats van idolisering
  In plaats van online goeroes aanbidden, zoek je échte mannen die 1–2 stappen verder zijn dan jij: in werk, in relaties, in karakter.
  Niet perfect, wel echt. Je stelt vragen, kijkt hoe zij omgaan met tegenslag, verantwoordelijkheid, falen, herstel. Dat voedt je, in plaats van je alleen maar op te hitsen.
• Praktisch voorbeeld
  • Kijk je contactenlijst door: met welke twee mannen kun je eerlijk praten zonder macho‑masker?
  • Nodig ze bewust uit voor een gesprek dat verder gaat dan voetbal en oppervlakkige shit. Eén vraag kan genoeg zijn: “Waar loop jij nu echt mee te vechten?”
  • Spreek één gezamenlijke actie af: samen trainen, samen een project, samen een ongezonde gewoonte kappen.
    Broederschap groeit niet uit mooie woorden, maar uit gedeelde strijd.

Broederschap in positieve masculiniteit betekent: mannen die elkaar niet optrekken via minachting voor anderen, maar via meer moed, meer waarheid, meer verantwoordelijkheid.

“Je bent geen alpha of beta; je bent ofwel een man die wegloopt voor zichzelf, of een man die de pijn pakt en zijn leven in eigen hand neemt.”

Bronnenlijst

Berkeley Greater Good. (z.d.). The myth of the alpha male. https://greatergood.berkeley.edu/article/item/the_myth_of_the_alpha_male

Dr. NerdLove. (2013, 4 augustus). The toxic alpha male. https://www.doctornerdlove.com/toxic-alpha-male/

Bakker, E. (2025, 24 juli). The manosphere is fueling extremist violence. Foreign Policy. https://foreignpolicy.com/2025/07/24/manosphere-extremist-violence-red-pill-terrorism/

Ging, D., & Lynn, T. (2024). Mainstreaming the manosphere’s misogyny through affective publics. Social Media + Society, 10. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/20563051241228811

Hansen, Z. (2025, 5 mei). What I’ve learned about red pill ideology from watching Andrew Tate…. Substack. https://zawn.substack.com/p/what-ive-learned-about-red-pill-ideology

Barry, J. E., & Walker, B. R. (2022). Cultivating positive masculinity is mental health promotion for men. Health Promotion International, 37. https://academic.oup.com/heapro/article/37/4/daac121/6680031

University of Worcester. (2020, 31 december). Developing a culture of positive masculinity. https://www.worc.ac.uk/about/news/academic-blog/health-and-wellbeing-blogs/developing-a-culture-of-positive-masculinity.aspx

Centre for Male Psychology. (2025, 31 mei). What is “positive masculinity”? https://www.centreformalepsychology.com/male-psychology-magazine-listings/what-is-positive-masculinity

van der Meij, L., Almela, M., Buunk, A. P., Fawcett, T. W., Salvador, A., & Verhulst, S. (2008). The myth of the alpha male: A new look at dominance-related beliefs, testosterone and mating success. Journal of Social and Personal Relationships, 25, 119–139. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0165025407084054

Bushman, B. J. (2014, 3 december). Are alpha males a myth or a reality? Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/head-games/201412/are-alpha-males-a-myth-or-a-reality

Smit, Y. (z.d.). Toxic masculinity. Gouden Pad. https://gouden-pad.nl/toxic-masculinity/

Smit, Y. (z.d.). Positieve Masculiniteit. Gouden Pad. https://gouden-pad.nl/masculinitieit/